Jak obliczać skalę?

Jak liczyć skalę?

Jak liczyć skalę?

Nauka obliczania skali zawarta jest w programie nauczania dla szkoły podstawowej, więc teoretycznie powinni to umieć wszyscy. Jednak wielu z nas zapomniało już od czasów szkolnych, jak się to robi, inni zaś pewnie wcale nie posiedli tej umiejętności, mimo tego, że teoretycznie powinni.

Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by nauczyć się tego w dowolnym momencie życia, a nawet wypadałoby to zrobić, gdyż jest to bardzo przydatna umiejętność, nie tylko w szkole.

Ogólne zasady obliczania skali

Najprościej będzie omówić to na przykładzie, którym będzie skala wynosząca 1: 1500 000. Gdy od liczby tej odejmie się 2 zera, to otrzymuje się metry, zaś po odjęciu kolejnych 3 zer, pozostają kilometry. 1 cm na mapie to 1 500 000 cm w rzeczywistości. Należy skrócić zera, czyli 1 cm to 15 km, a np. 3 cm to 45 km w rzeczywistości (w terenie).

Typy skali

By nie było tak łatwo, nie mamy do czynienia z jednym rodzajem skali, lecz jest ich aż 3: skala liczbowa, np. 1:50 000, skala mianowana, np. 1 cm – 2 km i skala liniowa, np. 0.100.200.300 m.

  • Skala liczbowa

Jak wiemy, 1 m to 100 cm. Zgodnie z tym w drugiej liczbie podanej w skali należy wstawić przecinek na drugim miejscu od końca: 1:50 0,00. W podanym przykładzie dwie ostatnie cyfry stanowi zero, a zer nie pisze się po przecinku, więc można uprościć zapis z: 1 cm = 500,00 m do: 1 cm = 500 m. Zatem 1 cm na mapie to 500 m w rzeczywistości (w terenie).

1:400 000 = 1 cm – 4 000 m
1:600 = 1 cm – 6 m
1 km = 10 000 cm lub 100 m.

Przy zamianie centymetrów na kilometry trzeba przenieść przecinek o 5 miejsc do przodu. 1 cm = ,50 000 Zer po przecinku się nie pisze, ale przed przecinkiem musi znajdować się jakaś liczba, więc należy dopisać tam zero. 1 cm na mapie to 0,5 km w rzeczywistości (w terenie).

1:400 000 = 1cm – 4km
1:600 = 1cm – 0,006km

  • Skala mianowana

Podziałka skali mianowanej jest taka sama, jak w przypadku skali liczbowej, z tym, że skala może być podana w różnych wartościach np.
1 cm – 3 mile morskie, czyli jeden centymetr na mapie to 3 mile morskie w rzeczywistości
1 mm – 0,2 m, czyli 1 milimetr na mapie to 0,2 metry w rzeczywistości

  • Skala liniowa

W przypadku tej skali należy zmierzyć przy pomocy linijki odległość od „0” do „100”, po czym okazuje się, że np. 2 cm na mapie to 100 m w rzeczywistości. Należy zmierzyć na mapie za pomocą linijki odległość, jaka dzieli obiekty poddawane badaniu. Jeśli np. jest to jest to 6 cm, to korzystając ze skali należy obliczyć: 2 cm to 100 m, a zatem 8 cm to 300 m.

Korzystając z tej metody można wyznaczyć prostą drogę, ale żeby obliczyć ją dokładniej, należy użyć cyrkla. Trzeba przystawić cyrkiel do linijki, ustanowić rozstaw jego ramion na 1 cm. Następnie za pomocą ruchów półkolistych należy poruszać się cyrklem po mapie, licząc ilość wykonanych półkoli. 1 cm to jedno półkole, a więc np. 20 półkoli wykonanych cyrklem to 20 cm. 2 cm to 100 m, zatem 20 cm to 1 000 m.

Tags:

About the Author

Napisz komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Top